polski angielski niemiecki
Poniedziałek, 22 maja 2017 r. Imieniny: Emila, Neleny, Romy
Usamodzielnianie pełnoletnich wychowanków placówek i rodzin zastępczych

Dotyczy wychowanków, którzy opuścili rodzinę zastępczą i placówkę opiekuńczo-wychowawczą oraz wychowanków opuszczających Zakłady Poprawcze, Młodzieżowe Ośrodki Wychowawcze, Młodzieżowe Ośrodki Socjalizacyjne, schroniska dla nieletnich przed dniem 09 czerwca 2011r.

Problematyka usamodzielnienia osób, które osiągnęły pełnoletność w rodzinie zastępczej uregulowana jest w: 

  • Ustawie z 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej ( Dz. U. z 2004r. Nr 233 poz. 2344 z późn. zm.) 
  • Rozporządzeniu Ministra Polityki Społecznej z dnia 23 grudnia 2004r. w sprawie udzielania pomocy na usamodzielnienie kontynuowanie nauki oraz zagospodarowanie ( Dz. U. z 2005r. Nr 6 poz. 45 ).
  • Rozporządzeniu Ministra Polityki Społecznej z dnia 03 sierpnia 2012r. w sprawie udzielania pomocy na usamodzielnienie kontynuowanie nauki oraz zagospodarowanie  (Dz. U.  z 2012r.  poz. 954).

PROCEDURA USAMODZIELNIENIA 

  1. Rodzina zastępcza i Dyrektor placówki powinni poinformować właściwe  ze względu na miejsce zamieszkania wychowanka przed umieszczeniem w rodzinie, Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie o zamiarze usamodzielnienia się wychowanka trzy miesiące przed osiągnięciem pełnoletności.
  2. Osoba usamodzielniana, co najmniej dwa miesiące przed osiągnięciem   przez nią pełnoletności zobowiązana jest podać staroście dane osobowe osoby, która podejmie się pełnienia funkcji opiekuna usamodzielnienia oraz przedłoży pisemną zgodę tej osoby. Opiekunem usamodzielnienia może być rodzic zastępczy, jak również pracownik socjalny PCPR lub inna osoba wskazana przez wychowanka. 
  3. Osoba usamodzielniana wraz z opiekunem usamodzielnienia na miesiąc przed osiągnięciem przez wychowanka pełnoletności przygotowuje indywidualny program usamodzielnienia, który przedkłada do zatwierdzenia staroście za pośrednictwem kierownika powiatowego centrum pomocy rodzinie.   

ZADANIA OPIEKUNA USAMODZIELNIENIA 

Opiekun  usamodzielnienia zobowiązany jest do  realizacji następujących zadań: 

  • przygotowuje wraz z osobą usamodzielnianą indywidualny program usamodzielnienia
  • opiniuje wniosek osoby usamodzielnianej o przyznanie pomocy pieniężnej na usamodzielnienie i pomoc rzeczową
  • opiekun dokonuje okresowej oceny realizacji programu, modyfikuje go wraz z wychowankiem, jeżeli jest taka konieczność, 
  • współpracuje z rodziną osoby usamodzielnianej oraz ze szkołą, gminą i powiatem
  • wspiera wychowanka w realizacji indywidualnego programu usamodzielnienia 

INDYWIDUALNY PROGRAM USAMODZIELNIENIA 

Indywidualny program usamodzielnienia osoba usamodzielniana przygotowuje we współpracy z opiekunem usamodzielnienia i przedkłada  kierownikowi  powiatowego centrum pomocy rodzinie do zatwierdzenia.  Jest to rodzaj kontraktu socjalnego z usamodzielnianym wychowankiem, będący podstawą do przyznania świadczeń pieniężnych. Indywidualny program usamodzielnienia określa obowiązki osoby usamodzielnianej w tym: formy uzyskania wykształcenia, podjęcia zatrudnienia, uzyskania odpowiednich warunków mieszkaniowych, uzyskania należnych świadczeń  wraz  z terminem ich realizacji. Określa  również zakres współdziałania osoby usamodzielnianej z rodziną naturalną i środowiskiem. Treść programu wypełniają obowiązki usamodzielnianego wychowanka oraz zobowiązania podjęte przez opiekuna usamodzielnienia. Indywidualny program usamodzielnienia jest podstawą do przyznania pomocy pieniężnej na usamodzielnienie i pomocy pieniężnej na kontynuowanie nauki z datą podpisania go przez osobę usamodzielnianą, opiekuna usamodzielnienia i kierownika powiatowego centrum pomocy rodzinie. W przypadku zmiany sytuacji życiowej osoby usamodzielnianej może ona wraz z opiekunem usamodzielnienia dokonać zmian w indywidualnym programie usamodzielnienia a następnie przedstawić do zatwierdzenia kierownikowi powiatowego centrum pomocy rodzinie. Niewykonywanie obowiązków przez osobę usamodzielnianą może spowodować odmowę lub zawieszenie wypłacania świadczeń pieniężnych. Niewykonywanie zobowiązań przez opiekuna usamodzielnienia może spowodować jego zmianę przez kierownika powiatowego centrum pomocy rodzinie. 

WARUNKI OTRZYMANIA POMOCY NA USAMODZIELNIENIE

Pomoc na usamodzielnienie przysługuje osobie, która spełnia następujące warunki:  

  • osiągnęła pełnoletność przebywając w rodzinie zastępczej 
  • podstawą umieszczenia w rodzinie zastępczej było postanowienie sądu 
  • przebywała w rodzinie zastępczej co najmniej rok  
  • wskazała osobę, która podejmie się pełnienia funkcji opiekuna usamodzielnienia i przedstawi pisemną zgodę tej osoby 
  • przedstawiła sporządzony razem z opiekunem usamodzielnienia i zatwierdzony przez kierownika powiatowego centrum pomocy rodzinie  indywidualny program usamodzielnienia,
  • zobowiąże się pisemnie do realizacji przedstawionego programu usamodzielnienia 

Okres rocznego pobytu w rodzinie zastępczej  i placówce liczony jest do momentu osiągnięcia pełnoletności. W sytuacji, kiedy osoba pełnoletnia pozostanie w rodzinie do czasu ukończenia szkoły, którą rozpoczęła przed osiągnięciem pełnoletności, okres pobytu w rodzinie zastępczej lub placówce podlega wliczeniu do rocznego okresu. Czas pobytu po ukończeniu szkoły nie jest wliczany do tego okresu.  

RODZAJE POMOCY NA USAMODZIELNIENIE

Osoba usamodzielniana zostaje objęta pomocą przez pracę socjalną i pomocą:  

  1. pieniężną na kontynuowanie nauki
  2. pieniężną na usamodzielnienie
  3. w uzyskaniu odpowiednich warunków mieszkaniowych, w tym mieszkaniu chronionym
  4. w uzyskaniu zatrudnienia
  5. w formie rzeczowej, na zagospodarowanie. 

Warunkiem uzyskania pomocy pieniężnej na usamodzielnienie i pomocy pieniężnej na kontynuowanie nauki jest spełnienie przez osobę usamodzielnianą oprócz warunków wymienionych w rozdziale  następujących kryteriów: 

  • jest osobą samotnie gospodarującą, której dochód nie przekracza 200 % kwoty kryterium dochodowego na osobę samotnie gospodarującą lub jest osobą wspólnie gospodarującą z rodziną, w której dochód nie przekracza 200 % kwoty kryterium dochodowego na osobę w rodzinie (dotyczy przyznania pomocy pieniężnej na kontynuowanie nauki i usamodzielnienie), 
  • złożyła wniosek o przyznanie pomocy do starosty właściwego ze względu na miejsce zamieszkania przed umieszczeniem w rodzinie zastępczej, za pośrednictwem kierownika powiatowego centrum pomocy rodzinie,
  • określiła w indywidualnym programie usamodzielnienia cel, na jaki przeznacza się w/w pomoc  i zobowiązała się do jego realizacji. 

Wysokość pomocy pieniężnej na usamodzielnienie i pomocy pieniężnej na kontynuowanie nauki ustala się od kwoty podstawy, która od 1 października wynosi 1 647 zł.

Pomoc na kontynuowanie nauki 

Kontynuowanie nauki to przechodzenie ze szkoły niższego stopnia do szkoły wyższego stopnia bez uzasadnionej przerwy (która nie może być dłuższa niż rok). Do kontynuowania nauki zaliczamy też powtarzanie klasy oraz podjęcie nauki na tym samym poziomie w innej szkole, dającej możliwość zdobycia nowego zawodu.  

Pomoc pieniężna na kontynuowanie nauki przysługuje w wysokości 30 % podstawy ( 494,10 zł) miesięcznie. Pomoc na kontynuowanie nauki przysługuje osobie usamodzielnianej uczącej się w gimnazjum, szkole ponadpodstawowej, ponadgimnazjalnej, szkole wyższej. Pomoc pieniężną na kontynuowanie nauki przyznaje się na czas nauki, do czasu jej ukończenia, nie dłużej niż do ukończenia przez osobę usamodzielnianą 25 lat. Wychowanek otrzymujący pomoc na kontynuowanie nauki jest zobowiązany do przedkładania na początku każdego semestru zaświadczenia stwierdzającego kontynuowanie nauki w szkole. Pomoc pieniężna na kontynuowanie nauki jest przyznawana na czas trwania roku szkolnego (01.09.- 31.08.) i roku akademickiego (01.10.- 30.09.)  Jeżeli nastąpi przerwa w okresie między ukończeniem nauki w szkole niższego stopnia a rozpoczęciem nauki w szkole wyższego stopnia, wypłacanie świadczenia należy na ten czas zawiesić.  Pomoc pieniężną na kontynuowanie nauki i na usamodzielnienie przyznaje się w formie decyzji administracyjnej po uprzednim przeprowadzeniu wywiadu środowiskowego. 

Pomoc pieniężna na usamodzielnienie

Wysokość pomocy pieniężnej na usamodzielnienie zależy od okresu, w którym wychowanek pozostawał w:

  1. Rodzinie zastępczej, Młodzieżowym Ośrodku Wychowawczym, Młodzieżowym Ośrodku Socjalizacyjny, Zakładzie Poprawczym, schronisku dla nieletnich:
    • 300% podstawy (4 941 zł), jeżeli czas pobytu wynosił ponad trzy lata 
    • 200% podstawy ( 3 294 zł), jeżeli czas pobytu od 2 do 3 lat 
    • 100% podstawy (1 647 zł), jeżeli czas pobytu wyniósł od roku do 2 lat 
  2. Placówce opiekuńczo-wychowawczej typu socjalizacyjnego rodzinnego:
    • 400% podstawy (4 941 zł), jeżeli czas pobytu wynosił ponad trzy lata 
    • 200% podstawy ( 3 294 zł), jeżeli czas pobytu od 2 do 3 lat 
    • 100% podstawy ( 1 647 zł), jeżeli czas pobytu wyniósł od roku do 2 lat 

do wymaganych okresów wlicza się również czas pobytu w placówkach opiekuńczo- wychowawczych lub innej rodzinie zastępczej. Warunkiem przyznania pomocy na usamodzielnienie jest poza warunkami przedstawionymi powyżej pisemna deklaracja osoby usamodzielnianej wraz z opinią opiekuna usamodzielnienia, że pomoc będzie przeznaczona na zaspokojenie ważnej życiowo potrzeby osoby usamodzielnianej w tym na:

  • polepszenie warunków mieszkaniowych
  • stworzenie warunków do działalności zarobkowej, w tym podniesienia kwalifikacji zawodowych
  • pokrycie wydatków związanych z nauką osoby usamodzielnianej np. kurs komputerowy, językowy i in. 

W  przypadku, gdy osoba usamodzielniana kontynuuje naukę, pomoc wypłaca się po ukończeniu nauki. W uzasadnionych przypadkach starosta może wypłacić pomoc na usamodzielnienie w trakcie trwania nauki. 

kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej wynosi 542 zł (200% - 1 084 zł ) 

kryterium dochodowe dla osoby w rodzinie wynosi 456 zł  (200% - 912 zł) 

Pomoc na zagospodarowanie w formie rzeczowej 

Pomocy na zagospodarowanie w formie rzeczowej udziela starosta miejsca osiedlenia się osoby usamodzielnianej. Przyznaje się ją na ogólnych warunkach przyznawania pomocy na usamodzielnienie. Wartość pomocy na zagospodarowanie w formie rzeczowej nie może przekroczyć 300% podstawy tj. 4 941 zł (dla osoby usamodzielnianej niepełnosprawnej w stopniu umiarkowanym lub znacznym jest to równowartość 300%).

Pomoc w uzyskaniu odpowiednich warunków mieszkaniowych 

Pomocy tej udziela również starosta powiatu na terenie, którego osiedliła się osoba usamodzielniana.

Pomoc ta polega na:

  • ułatwienie uzyskania mieszkania z zasobów gminy (poparcie wniosku o przydział mieszkania).                           
  • umożliwienie na czas trwania nauki w gimnazjum, szkole ponadpodstawowej, ponadgimnazjalnej zamieszkania w bursie lub internacie.

Pomoc w uzyskaniu zatrudnienia 

Ten rodzaj pomocy polega na wspieraniu wychowanka w zdobyciu kwalifikacji zawodowych, uzyskaniu odpowiedniego wykształcenia zgodnie z możliwościami i dążeniami.

To także zachęcanie do udziału w szkoleniach aktywizujących, grupach wsparcia dla usamodzielnianych wychowanków. 

PODSTAWOWE DOKUMENTY POTRZEBNE DO OTRZYMANIA POMOCY NA KONTYNUOWANIE NAUKI I USAMODZIELNIENIE

  1. Postanowienie sądu o umieszczeniu w rodzinie zastępczej lub placówce,
  2. Indywidualny plan usamodzielnienia,
  3. Druk wyznaczający opiekuna usamodzielnienia,
  4. Oświadczenie opiekuna usamodzielnienia,
  5. Wniosek wychowanka o przyznanie pomocy pieniężnej na kontynuowanie nauki oraz  pomocy na usamodzielnienie z uzasadnieniem na jaki cel zostaną przeznaczone pieniądze podpisanym przez opiekuna usamodzielnienia, 
  6. Zaświadczenia o okresie przebywania w placówkach lub innych rodzinach zastępczych,
  7. Poświadczenie zameldowania,
  8. Akt urodzenia,
  9. Decyzja o przyznaniu renty (ostatni odcinek renty ) oraz inne zaświadczenia i oświadczenia o dochodach,
  10. Zaświadczenie ze szkoły potwierdzające kontynuowanie nauki 

Dotyczy wychowanków, którzy opuścili rodzinę zastępczą i placówkę opiekuńczo-wychowawczą oraz wychowanków opuszczających Zakłady Poprawcze, Młodzieżowe Ośrodki Wychowawcze, Młodzieżowe Ośrodki Socjalizacyjne, schroniska dla nieletnich po 09 czerwca 2011r.

Osobie opuszczającej, po osiągnięciu pełnoletności, rodzinę zastępczą, rodzinny dom dziecka, placówkę opiekuńczo-wychowawczą lub regionalną placówkę opiekuńczo-terapeutyczną, zwanej dalej „osobą usamodzielnianą”, w przypadku gdy umieszczenie w pieczy zastępczej nastąpiło na podstawie orzeczenia sądu:

  1. przyznaje się pomoc na:
    1. kontynuowanie nauki,
    2. usamodzielnienie,
    3. zagospodarowanie;
  2. udziela się pomocy w uzyskaniu:
    1. odpowiednich warunków mieszkaniowych,
    2. zatrudnienia.

Pomoc na kontynuowanie nauki, na usamodzielnienie oraz na zagospodarowanie jest przyznawana osobie usamodzielnianej, która przebywała w pieczy zastępczej przez okres co najmniej:

  1. 3 lat — w przypadku osoby usamodzielnianej opuszczającej rodzinę zastępczą spokrewnioną;
  2. roku — w przypadku osoby usamodzielnianej opuszczającej rodzinę zastępczą niezawodową, rodzinę zastępczą zawodową, rodzinny dom dziecka, placówkę opiekuńczo-wychowawczą lub regionalną placówkę opiekuńczo-terapeutyczną.

Do okresów pobytu w pieczy zastępczej, o których mowa w ust. 1, wlicza się również:

  1. okresy pobytu w domu pomocy społecznej dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych intelektualnie, domu dla matek z małoletnimi dziećmi i kobiet w ciąży oraz w schronisku dla nieletnich, zakładzie poprawczym, specjalnym ośrodku szkolno-wychowawczym, specjalnym ośrodku wychowawczym, młodzieżowym ośrodku socjoterapii, zapewniającym całodobową opiekę i młodzieżowym ośrodku wychowawczym, jeżeli orzeczenie sądu o umieszczeniu w pieczy zastępczej nie zostało uchylone;
  2. okres pobytu osoby pełnoletniej w rodzinie zastępczej, rodzinnym domu dziecka, placówce opiekuńczo-wychowawczej, na zasadach określonych w art. 37 ust. 2.

Pomoc, o której mowa jest przyznawana lub udzielana na wniosek osoby usamodzielnianej.

Wniosek o przyznanie pomocy na kontynuowanie nauki i pomocy na usamodzielnienie osoba usamodzielniana składa w powiecie właściwym ze względu na miejsce zamieszkania przed umieszczeniem w pieczy zastępczej.

Wniosek o przyznanie pomocy na zagospodarowanie oraz o udzielenie pomocy w uzyskaniu odpowiednich warunków mieszkaniowych lub w uzyskaniu zatrudnienia składa się w powiecie właściwym ze względu na miejsce osiedlenia się osoby usamodzielnianej.

Warunkiem przyznania pomocy na kontynuowanie nauki i na usamodzielnienie jest złożenie wniosku oraz posiadanie zatwierdzonego indywidualnego programu usamodzielnienia, określającego w szczególności:

  1. zakres współdziałania osoby usamodzielnianej z opiekunem usamodzielnienia,
  2. sposób uzyskania przez osobę usamodzielnianą wykształcenia lub kwalifikacji zawodowych, pomocy w uzyskaniu odpowiednich warunków mieszkaniowych oraz w podjęciu przez osobę usamodzielnianą zatrudnienia.

Osoba usamodzielniana co najmniej na dwa miesiące przed osiągnięciem przez nią pełnoletności wskazuje osobę, która podejmuje się pełnienia funkcji opiekuna usamodzielnienia oraz przedstawia pisemną zgodę tej osoby.

Opiekunem usamodzielnienia może być osoba tworząca rodzinę zastępczą, prowadząca rodzinny dom dziecka, koordynator rodzinnej pieczy zastępczej, pracownik socjalny powiatowego centrum pomocy rodzinie, osoba będąca w placówce opiekuńczo-wychowawczej albo regionalnej placówce opiekuńczo-terapeutycznej wychowawcą lub psychologiem, lub inna osoba wskazana przez osobę usamodzielnianą i zaakceptowana przez kierownika powiatowego centrum pomocy rodzinie.

Indywidualny program usamodzielnienia jest opracowywany przez osobę usamodzielnianą wspólnie z opiekunem usamodzielnienia lub koordynatorem rodzinnej pieczy zastępczej co najmniej na miesiąc przed osiągnięciem przez osobę usamodzielnianą pełnoletności, a następnie jest zatwierdzany przez kierownika powiatowego centrum pomocy rodzinie.

 Pomoc na kontynuowanie nauki

  1. Pomoc na kontynuowanie nauki przyznaje się osobie usamodzielnianej, jeżeli kontynuuje naukę:
    1. w szkole;
    2. w zakładzie kształcenia nauczycieli;
    3. w uczelni;
    4. na kursach, jeśli ich ukończenie jest zgodne z indywidualnym programem usamodzielnienia;
    5. u pracodawcy w celu przygotowania zawodowego.
  2. Wysokość pomocy, o której mowa w ust. 1, wynosi nie mniej niż 500 zł miesięcznie.

Pomoc, o której mowa przyznaje się na czas nauki, nie dłużej jednak niż do ukończenia przez osobę usamodzielnianą 25 roku życia na czas trwania odpowiednio roku szkolnego, roku akademickiego, kursu albo przygotowania zawodowego. Osoba usamodzielniana otrzymująca pomoc pieniężną na kontynuowanie nauki jest obowiązana przedłożyć, nie rzadziej niż raz na 6 miesięcy, zaświadczenie stwierdzające kontynuowanie nauki. W przypadku, gdy uprawnienie do pomocy na kontynuowanie nauki nie obejmuje pełnego miesiąca kalendarzowego, pomoc przyznaje się w wysokości proporcjonalnej do liczby dni w danym miesiącu kalendarzowym, w których przysługuje pomoc.

Pomoc na kontynuowanie nauki nie przysługuje w przypadku, gdy osoba usamodzielniana:

  1. kontynuuje naukę w szkole ponadgimnazjalnej lub uczelni, która zapewnia nieodpłatną naukę i nieodpłatne pełne utrzymanie;
  2. bez uzasadnionych powodów zmieniła trzykrotnie, na tym samym poziomie kształcenia, szkołę, zakład kształcenia nauczycieli lub uczelnię, kurs lub przygotowanie do wykonywania zawodu;
  3. została umieszczona w zakładzie karnym.

Pomoc na kontynuowanie nauki można zawiesić w przypadku, gdy:

  1. w trakcie kształcenia w zakładzie kształcenia nauczycieli lub w uczelni osoba usamodzielniana przebywa na urlopie od zajęć;
  2. osoba usamodzielniana nie realizuje indywidualnego programu usamodzielnienia.

Pomoc na zagospodarowanie

Pomoc na zagospodarowanie jest przyznawana osobie usamodzielnianej, której dochód miesięczny nie przekracza kwoty 1200 zł. Wniosek o przyznanie pomocy na zagospodarowanie oraz o udzielenie pomocy w uzyskaniu odpowiednich warunków mieszkaniowych lub w uzyskaniu zatrudnienia składa się w powiecie właściwym ze względu na miejsce osiedlenia się osoby usamodzielnianej. Pomoc na zagospodarowanie jest wypłacana jednorazowo, nie później niż do ukończenia przez osobę usamodzielnianą 26 roku życia w wysokości nie niższej niż 1500 zł. a w przypadku osoby legitymującej się orzeczeniem o umiarkowanym albo znacznym stopniu niepełnosprawności w wysokości nie niższej niż 3000 zł. Pomoc na zagospodarowanie może być przyznana w formie rzeczowej.

Pomoc na usamodzielnienie

Pomoc na usamodzielnienie jest przyznawana osobie usamodzielnianej, której dochód miesięczny nie przekracza kwoty 1200 zł.

Wysokość pomocy na usamodzielnienie wynosi:

  1. w przypadku osoby usamodzielnianej opuszczającej rodzinę zastępczą spokrewnioną — nie mniej niż 3300 zł, jeżeli przebywała w pieczy zastępczej przez okres co najmniej 3 lat;
  2. w przypadku osoby usamodzielnianej opuszczającej rodzinę zastępczą niezawodową, rodzinę zastępczą zawodową, rodzinny dom dziecka, placówkę opiekuńczo-wychowawczą lub regionalną placówkę opiekuńczo-terapeutyczną:
    1. nie mniej niż 6600 zł — jeżeli przebywała w pieczy zastępczej przez okres powyżej 3 lat,
    2. nie mniej niż 3300 zł — jeżeli przebywała w pieczy zastępczej przez okres od 2 do 3 lat,
    3. nie mniej niż 1650 zł — jeżeli przebywała w pieczy zastępczej przez okres poniżej 2 lat, nie krócej jednak niż przez okres roku.

Pomoc na usamodzielnienie może zostać wypłacona, w zależności od ustaleń indywidualnego programu usamodzielniania, jednorazowo lub w ratach, nie później jednak niż do ukończenia przez osobę usamodzielnianą 26 roku życia.

W przypadku gdy osoba usamodzielniana otrzymuje pomoc na kontynuowanie nauki, pomoc na usamodzielnienie jest wypłacana po zakończeniu pobierania pomocy na kontynuowanie nauki. W uzasadnionych przypadkach pomoc na usamodzielnienie może zostać wypłacona   w trakcie wypłacania pomocy na kontynuowanie nauki.

Przyznania pomocy na kontynuowanie nauki, na usamodzielnienie lub na zagospodarowanie można odmówić w przypadku, gdy:

  1. istnieje uzasadnione przypuszczenie, że pomoc zostanie wykorzystana niezgodnie z celem, na jaki zostanie przyznana;
  2. osoba usamodzielniana przed osiągnięciem pełnoletności opuściła samowolnie pieczę zastępczą;
  3. osoba usamodzielniana porzuciła naukę umożliwiającą jej przygotowanie zawodowe i nie podejmuje zatrudnienia;
  4. stosunek pracy z osobą usamodzielnianą został rozwiązany bez wypowiedzenia z winy pracownika;
  5. osoba usamodzielniana bez uzasadnionej przyczyny uchyla się od podjęcia proponowanego jej zatrudnienia;
  6. osoba usamodzielniana została skazana prawomocnym wyrokiem za umyślne przestępstwo lub przestępstwo skarbowe.

Valid XHTML 1.1 Walidacja WCAG2-AA Walidacja WCAG2-AA