polski angielski niemiecki
Poniedziałek, 20 lutego 2017 r. Imieniny: Anety, Lehca, Leona
Pałacyki i dworki

Borkowice - zespół pałacowo-parkowy, w którym znajduje się kilka przyrodniczych zabytków; ponad 300-letni platan, ponad 200-letni modrzew i buk pospolity, lipowe i grabowe aleje. Centralne miejsce zajmuje piętrowy pałacyk - dawna posiadłość Dembińskich z początku XX wieku, wybudowany według projektu Władysława Marconiego i Zygmunta Hendela w stylu elektrycznym. Usytuowany na lekkim wzgórzu, w parku, w stylu angielskim. Budynek jest murowany, dwukondygnacyjny, pokryty dachem z monsardami, pod którym znajdują się liczne pomieszczenia na poddaszu. Elewacja frontowa siedmioosiowa o trzech ryzalitach. W środkowym jest wejście do obszernego holu i klatki schodowej.
Dość nadszarpnięty majątek otrzymała w spadku Maria Broel – Platerówna, która w roku 1895 wyszła za mąż za Stefana Dembińskiego z pobliskiej Przysuchy. W latach 1903-05 pobudowali oni i urządzili nowoczesną rezydencję dla rodziny. Rozbudowali budynki gospodarcze oraz rozległy park krajobrazowy wokół dworu, który powstał prawdopodobnie już w XVIII wieku. Oprócz nasadzeń roślin były w nim groty i aleje, statua oraz kopiec usypany na wzór krakowskiego. Dembińscy przywrócili majątek do świetności. Przed wybuchem II wojny światowej ,w sierpniu 1939 roku Dembińscy wyjechali z kraju deponując dzieła sztuki w muzeach. Niemcy resztę rodziny wypędzili do majątku w Ruszkowicach. Mienie Dembińskich zostało zarekwirowane, w pomieszczeniach pałacu urządzono koszary Wehrmachtu, a gospodarstwo na niemiecki Liegenschaft. Pod koniec wojny pałac stał się kwaterą dla oddziałów niemieckich, które miały walczyć z okolicznymi partyzantami. Po wyzwoleniu (17 stycznia 1945) przez kilka miesięcy służył radzieckim żołnierzom za szpital. Opuszczony obiekt został okradziony i zdewastowany. W 1948 roku ówczesne władze powiatowe i gminne oddały obiekt oświacie, organizując tam Liceum Rolniczo – Handlowe. Kiedy w roku 1984 szkoła została przeniesiona do nowo wybudowanego obiektu pałac opustoszał. U W w Radomiu miał nawet pomysł utworzenia w zespole pałacowym ośrodek szkoleniowo-wypoczynkowy, ale skończyło się na pomyśle. W 1981 roku w Borkowicach odbył się światowy zjazd Dembińskich. Wnuk Marii Karoliny Dembińskiej – dawnej właścicielki posiadłości – Stefan Dembiński, starał się odzyskać rodzinną posiadłość, lecz bez rezultatu. Pałac niszczał do momentu, kiedy to władze powiatowe, chcąc ratować dziedzictwo kulturowe dla następnych pokoleń, w 2004 roku sprzedały pałacyk i przyległy park prywatnej osobie, która niestety nic nie robi i posiadłość nadal popada w ruinę.

Konary- XIX wieczny dworek rodziny Helbichów nad Zalewem Domaniowskim– obecnie własność prywatna w trakcie renowacji.

Dworek w Konarach Kurnik

Przysucha - Dworek Dembińskich - obecnie muzeum im. O. Kolberga. W malowniczym parku zaprojektowanym i urządzonym w 1900 r. przez Teodora Chrząńskiego, znajduje się murowany dwór, zbudowany w drugiej połowie XIX w. przez Juliusza Dembińskiego, rozbudowany i przebudowany na pocz. XX wieku i w latach 30-tych tego samego stulecia. Do roku 1945 był w posiadaniu rodziny Dembińskich. Od strony wschodniej i zachodniej posiada dwudziestowieczne dobudówki. W elewacji ogrodowej urządzono taras. Część parterowa wyraźnie odcina się od piętrowej. Niegdyś mieściła ona sypialnie dawnych właścicieli, podczas gdy parterowa – pomieszczenia recepcyjne. Przy zajeździe pod dwór znajduje się dawny budynek administracji, zbudowany na początku XX wieku. Po drugiej stronie drogi prowadzącej do dworu mieściły się budynki folwarczne. Pierwszy dwór wybudowano w 16 72 roku z modrzewia. Znajdowało się w nim , cztery pokoje, trzy izby, , garderoby, gabinet, skarbczyk, spiżarnia i piwnice. W pobliżu dworu znajdował się budynek kuchenny z piekarnią,, oborą, wozownią, stajnie i budynek folwarczny. Na oparkanionym dziedzińcu stała studnia, lamus i więzienie (kuca dla więźniów), ogród warzywny z sadzawką i budynek ogrodnika. Parkan ogradzał dziedziniec, na którym stał browar, w skład którego wchodziły browar z izbą pisarską, suszarnia, spichlerz, słodownia, piwowarnia, stajnia i chlewy. Na dziedzińcu stał także młyn koński, piwnica, studnia i szopa na drzewo. Za parkanem znajdowała się stodoła i chmielnik.

Rusinów - Pałacyk Rusinowski wybudował Franciszek Dembiński – starosta wolbromski – i jego żona Urszula z Morsztynów pod koniec XVIII w. Obiekt w stylu wczesno klasycystycznym zaprojektowany przez Franciszka F. Naxa. Murowany, parterowy z mieszkalną mansardą, na planie prostokąta, z piętrowym ryzalitem od frontu o półkolistej części środkowej oraz półkolistym ryzalitem ogrodowym. Elewacja frontowa częściowo boniowana, ryzalit rozczłonkowany pilastrami toskańskimi wielkiego porządku iż belkowaniem i attyką. Jest ona zwieńczona dekoracją rzeźbiarską: kartuszem z herbem Rawicz i Leliwa. Okna w dekoracyjnych obramowaniach. Dach pokryty był gontem (obecnie dachówką), mansardowy. Pałacyk pełnił rolę jesiennej rezydencji starościny, w ktorym obchodziła swoje imieniny. Pozostałości parku z XVIII w. z aleją lipową i starodrzewem. Przed II wojną pałac sprzedano rodzinie Dąbrowskich. W 1985r. syn Emilii Dąbrowskiej sprzedał posiadłość przedsiębiorcy z Warszawy. W 1996 r. dworek spłonął. Obecny właściciel przywrócił mu dawną świetność.

Rzuców - Dworek Mokiejewskich zbudowany z modrzewia, parterowy z mieszkalnym poddaszem i naczółkowym dachem, założony na planie litery T, ryzalitem na osi fasady i sienią na osi budynku, wzniesiony w połowie XIX wieku. W parku są lipowe i grabowe aleje, w tym ponad 100-tu letnia olsza czarna. Po II wojnie park podzielono na dwie części; w dworku umieszczono Państwowy Dom Dziecka, druga dostała się Fabryce Maszyn Rolniczych. Obecnie dworek jest opustoszały , jednak nadal bardzo malowniczy. W ciągu wieków majątek rzucowski należał do różnych właścicieli; Borkowskich, Witkowskich, Chlewickich, Leszczyńskich, Krygierów i do 1945 roku Mokiejewskich. To stary ośrodek metalurgiczny , w XVI wieku postawiono tu kuźnicę, w XVII wieku majątek należał do rodziny Leszczyńskich, , około 1762 roku wybudowali zakład wielkopiecowy, a następnie sprzedali Odrowążom. Pod koniec XVIII wieku Rzuców znajdował się w ręku rodziny Świętosławskich. Eleonora Świętosławska w 1837 roku majątek sprzedała Wojciechowi Krygierowi, który sprowadził pięć pieców puddingowych. Następna była walcownia sztabowa (1842), gwoździarnia (1846), drutarnia (1855). Kiedy majątek przejął Andrzej Krygier fabryka zapałek otrzymała w roku 1872 na wystawie politechnicznej w Moskwie srebrny medal za bardzo dobrą kolekcję pod względem fabrykacji i próbek zapałek, w fabryce pracowało 60 robotników, produkowano różne gatunki zapałek, w tym wykwintne, zamykane w ozdobnych pudełkach. Do dziś zachowały się fragmenty budynków z dawnych zakładów, z ujęć wodnych zachowały się dwa stawy spiętrzone groblami. Około 1864 roku właścicielem Rzucowa został Adam Mokiejewski, a w spadku otrzymał go Witold. Po jego śmierci (1940) zarządem dóbr rzucowskich zajmowała się jego żona Wanda. W 1948 roku majątek upaństwowiono. W dworku od 1948 roku do 1995 r. funkcjonował Państwowy Dom Dziecka.

Smogorzów - W parku za stawem stoi dawny dwór pochodzący z I poł. XIX w. w stylu klasycystycznym, po przebudowie bezstylowy. Część środkowa parterowa oparta na planie prostokąta, ujęta w dwie prostokątne przybudówki. Dach nad częścią środkową dwuspadowy, nad przybudówkami czterospadowy – kryte gontem. Park założony został pod koniec XVIII w. oparty na planie prostokąta i urządzony był w stylu klasycystycznym. Na grobli między stawami zachowała się figura św. Jana Nepomucena z XVIII w. Pozostały jeszcze okazy starego drzewostanu.

Zbożenna - Dwór Szydłowskich z XVIII w. - budynek pałacu stoi na stromej skarpie opadającej ku rzece Radomce przy trasie Radom - Łódź. Przy pracach niwelacyjnych wybudowano kurtynowy mur oporowy, który ma powstrzymać grunt tarasu przed osuwaniem. Pałac wstawiony został w mur, gdzie różnica poziomów wynosi jedną kondygnację, wobec czego parter elewacji północnej stanowi pierwsze piętro elewacji południowej. Obiekt oparty na planie prostokąta z piętrowymi ryzalitami na osi. W środkowej części układ dwutraktowy z sienią na osi. Podpiwniczenia nakryte sklepieniami kolebkowymi z lunetami, pokoje – sufitami. Prostokątna sala środkowa z krzyżowymi filarami prowadzi do zagospodarowanych pomieszczeń piwnicznych. Ściany zewnętrzne podzielone są pilastrami w stylu dryckim, elewacja ogrodowa z podcieniami arkadowymi, taras między ryzalitami, dach czterospadowy, dwa kominki klasycystyczne. Dwór położony w uroczym parku krajobrazowym. Obecnie mieści się tu Ośrodek Wypoczynkowo-Konferencyjny „Dwór Zbożenna”.

Valid XHTML 1.1 Walidacja WCAG2-AA Walidacja WCAG2-AA