polski angielski niemiecki
Czwartek, 25 maja 2017 r. Imieniny: Borysa, Magdy, Marii-Magdaleny
Warunki przyrodnicze

Powiat przysuski położony jest w bardzo malowniczym zakątku południowo-zachodniego Mazowsza. Wyjątkowe walory krajobrazowe podziwiać można dzięki usytuowaniu pomiędzy Garbem Gielniowskim a Równiną Radomską. Urozmaicona rzeźba terenu z równoległymi pasmami wzniesień oddzielonych od siebie uroczymi dolinami poprzecinanymi nitkami rzeczek i strumyków jest doskonałym siedliskiem dla ptactwa wodnego, miejscem żerowania i życia wielu gatunków zwierząt. Rozległe kompleksy leśne z bogactwem flory i fauny stanowią pozostałość pierwotnej Puszczy Świętokrzyskiej skrywającej unikatowe pomniki przyrody m.in.: ponad 300-letni platan, 200-letnia lipa drobnolistna, ponad 100- letnia olsza czarna i wiele innych.

Na terenie powiatu utworzono rezerwaty przyrody oraz obszary krajobrazu chronionego, a także obszar Natura 2000, co sprzyja utrzymaniu równowagi ekosystemów, a tym samym ochronie naturalnego środowiska.

-Rezerwat przyrody:

- „Puszcza u źródeł Radomki”- Rezerwat przyrody, leśny o pow. 73,48 ha. Utworzony w 1978 r. na terenie nadleśnictwa Przysucha, w centralnej części Garbu Gielniowskiego, 7 km na pd. zach. od Przysuchy. Ochroną objęte są drzewostany leżące na lewym brzegu Radomki, w pobliżu jej źródeł. Niektóre okazy dębów, buków i jodeł osiągają do 150 lat i 30 m wysokości. W pobliżu rezerwatu, w dolinie Radomki, znajdują się stawy "Huta", przyciągające ptactwo wodne i błotne – spotkać można czaplę siwą, bociana czarnego, brodźca samotnego oraz liczne gatunki kaczek. Rezerwat jest ostoją dla dzików i saren.

- Podlesie - utworzony w 1989 r. Ochroną objęte zostały częściowo fragmenty zbiorowisk jodłowych i lasów wielogatunkowych z przewagą lub domieszką jodły oraz ślady działalności górniczej związanej z wydobywaniem rudy żelaza.


Obszary Krajobrazu chronionego;

„Lasy Przysusko – Szydłowieckie” - obszar ten utworzono w 1983 roku. Obejmuje kompleks lasów dawnej Puszczy Rozwadowskiej i Świętokrzyskiej o pow. 43 580 ha. W jego obrębie znajdują się 3 rezerwaty przyrody – jeden ( u źródeł Radomki)na terenie powiatu przysuskiego, a dwa pozostałe( Podlesie i Cis) na terenie szydłowieckiego, 32 pomniki przyrody (drzewa) oraz 2 parki zabytkowe.

„Dolina Pilicy i Drzewiczki” utworzony również w 1983 roku, swym zasięgiem obejmuje doliny rzeki Pilicy i Drzewiczki o pow. 70 380 ha. Ze względu na bogactwo występujących tu ptaków oraz występowanie gatunków rzadkich w skali europejskiej obszar ten został zaliczony do systemu ostoi ptaków o randze europejskiej. W granicach obszaru krajobrazu chronionego znajdują się 23 pomniki przyrody (3 głazy narzutowe i 20 drzew), 15 parków zabytkowych.

„Natura 2000” - obszar specjalnej ochrony ptaków – dyrektywa siedliskowa, obejmuje w naszym powiecie górną granicę, wzdłuż rzeki Pilicy i częściowo Drzewiczki, utworzony w 2004 r. Ochroną objęte są miejsca ważne dla ptaków –lęgowe oraz żerowania. Można tutaj spotkać m.in.: rybitwę białoczelną i siweczkę obrożną.

Sieć hydrologiczną powiatu tworzą rzeczki, strumyki, stawy i rozlewiska oraz sztucznie stworzone przez człowieka zbiorniki wodne.

Największą rzeką powiatu jest Pilica, która jednocześnie pełni rolę granicy północnej;

Pilica – rzeka o długości 342 km, jej nazwa wywodzi się prawdopodobnie od pilącego nurtu. Na rzece jest wiele malowniczych wysepek, tworzy również rozlewiska i zakola. Jest jeszcze nieuregulowaną przez człowieka dziką rzeką kierującą się swoimi prawami.

Radomka - jest lewobrzeżnym dopływem Wisły o dł. 107 km. Wypływa z Lasów Przysusko – Szydłowieckich, w pn. części Garbu Gielniowskiego, z rezerwatu „Puszcza u źródeł Radomki”. Jej prawobrzeżnym dopływem na terenie powiatu przysuskiego jest Jabłonica, lewobrzeżnym Wiązownica. Na Radomce znajdują się dwa sztuczne zbiorniki; jeden w Topornii o powierzchni około 5 ha, a drugi tworzy lustro wody o pow. 500 ha, zwany „Zalewem Domaniowskim”.

Drzewiczka - prawobrzeżny dopływ Pilicy – dł. 81 km, wypływa z lasów porastających wzgórza Garbu Gielniowskiego w okolicach Ruskiego Brodu. Okrąża Lasy Przysusko-Szydłowieckie od zach. Swoją nazwę wzięła od misteczka Drzewicy. Za Odrzywołem i Wysokinem wpływa do Pilicy. Jej lewostronnym dopływem jest Młynówka i Węglarka z Opocznianką, natomiast z prawej strony zasila ją Brzuśnia. Spiętrzone wody Drzewiczki wykorzystywane były od wieków do napędzania młynów oraz kuźnic. Największy zbiornik tego typu to Wielki Staw w Drzewicy. Na Drzewiczce utworzony został zalew w okolicach Odrzywołu o powierzchni 4 ha oraz niewielki w Nieznamierowicach.

Jabłonica jest lewostronnym dopływem Szabasówki o dł. 30 km. Jej źródła wypływają ze wzniesień Garbu Gielniowskiego w okolicach wsi Boków. Wije się południowo- zachodnią częścią powiatu, niemal po jego granicy przez Hucisko, Rzuców i Jabłonicę, aby połączyć swoje wody z Szabasówką zasilając wspólnie Radomkę, a następnie wlać się do „Zalewu Domaniowskiego”. Wody Jabłonicy w przeszłości napędzały liczne zakłady metalurgiczne np.: Hucisko, Rzuców oraz młyny.

Wiązownica – jest prawobrzeżnym dopływem Radomki, swoje źródła ma w lasach pokrywających Garb Gielniowski pomiędzy wioskami Mechlin i Stoczki. Przepływa przez gminy Gielniów, Rusinów, Przysucha i Potworów łącząc się poza granicami powiatu z wodami Radomki.

Brzuśnia - niewielka rzeczka o dł. 20 km stanowiąca prawobrzeżny dopływ Drzewiczki. Swój bieg rozpoczyna w pn. części Garbu Gielniowskiegow lasach przysuskich niedaleko źródeł Radomki. W górnym biegu zasila stawy rybne, a w średnim i dolnym płynie wąską, głęboką i malowniczą doliną. W pobliżu Gielniowa Brzuśnię zasila jeszcze mniejsza Gielniowianka. Brzuśnia mijając Bieliny wpada do Drzewiczki.

Garb Gielniowski - jest mezoregionem Polski, usytuowany na Wyżynie Kieleckiej. Zbudowany z piaskowców białych i iłów szarych oraz utworów polodowcowych, na powierzchni glina, piach i żwir-. Zajmuje obszar około 515 km2 . Najwyższym wzniesieniem Garbu Gielniowskiego, a zarazem województwa mazowieckiego jest Góra Altana – 408 m. Występują tu niskoprocentowe złoża rud żelaza, które niegdyś stanowiły podstawę przemysłu metalurgicznego. Urozmaicona rzeźba terenu z równoległymi pasmami wzniesień oddzielonych od siebie malowniczymi dolinami, oraz specyficzna sieć wodna – z Garbu Gielniowskiego wypływają rzeki Radomka i Drzewiczka – a także duże kompleksy leśne z bogatą florą i fauną stanowią pozostałość pierwotnej Puszczy Świętokrzyskiej. Do lasów porastających Garb Gielniowski, należy kompleks szydłowiecko-przysuski, nazywany dawniej Puszczą Rozwadowską. Znajdują się one w zasięgu naturalnego występowania jodły pospolitej, buka zwyczajnego, modrzewia polskiego oraz jaworu.

Valid XHTML 1.1 Walidacja WCAG2-AA Walidacja WCAG2-AA